Anamızdan babamızdan (ruhları şâd olsun), “Allah iyilere denk getirsin, iyilere çıksın yolunuz” diye dua alırdık. Biz de çocuklarımıza ve torunlarımıza aynı duayı ediyoruz. Ama üzülerek söylüyorum, eskiden annemiz babamız bize bu duayı ederken, sanki daha gerçekçi ve inanılır geliyordu, çünkü iyiler bu kadar az değildi. Yolumuzun iyilere çıkma ihtimali daha fazlaydı. Şimdilerde iyilere rastlamak o kadar zor ki, ne diyeyim; Allah denk getirsin.
Müsadenizle, yaşanmış bir hikaye anlatmak istiyorum, sözü bağlamak için:
Üç arkadaş varmış, uzunca bir yoldan gelen, açlıktan bitkin düşmüşler. Bir kasabada, lokantanın önemden geçerken, içeriden yemek kokuları gelmiş burunlarına. İçlerinden biri, dayanamayacağım ben artık, girip karnımı doyuracağım, sonucuna razıyım demiş ve girmiş içeri, hesabı nasıl ödeyeceğini düşünmeden.
Diğerleri kapıda merakla beklemişler. İçeri giren biraz sonra çıkmış. Karnımı güzelce doyurdum, çorbamı içtim önce, yemeğimi yedim üzerine de tatlımı yedim, çayımı içip tamamladım yemek faslını demiş. Ya hesap demişler, hesabı nasıl ödedin? Valla garson hesabı isteyince, çok aç olduğumu, hesabı ödeyecek param olmadığını söyledim. Ulan ahlaksız, madem paran yoktu baştan söyleseydin ya, bu kadar ziyafeti neden çektirdin kendine diyerek, İki tokat attılar suratıma, kıçıma da bir tekme, biraz küfür hakaret ettiler, bir de yüzüme tükürdüler hepsi bu kadar, karnımı doyurdum ya siz ona bakın demiş.
Diğer iki kişiden biri:
-Hepsi bu kadarsa ben de giriyorum içeri diyerek lokantaya girmiş.
Üçüncü adam:
-Ben bu kadar küfür ve hakareti yemektense açlıktan ölmeyi tercih ederim demiş…
Bu hikayede karakter, omurga ve duruş ile ilgili örnekler veriliyor. Elbette insandan insana değişiyor ama bunun da bir sınırı var tabiki. Netice olarak, karakter, omurga ve duruş önemli.
Bunu da belirleyen çok çeşitli etmenler var tabi.
İnsanların genetik özellikleri, dünyaya gözlerini açtıkları aile, yaşadıkları toplumun değerleri vs.
Tıpkı canlıların Genetik Kodları gibi.
(K)- Karakter
(O)- Omurga
(D)- Duruş
KOD çok önemli bir gösterge.
Dış görüntüsünden, kıyafetinden, mevkisinden, makamından, kılık kıyafetinden bağımsız.
Ama ne yazık ki, günümüzde KOD, çok gerilerde kaldı. Kriterler değişti. İnsanlar, tercihlerini diğer özelliklerden yana kullanmaya başladılar.
Yaşanan olaylardan, izlediğimiz, gördüğümüz, duyduğumuz, dinlediğimiz haberlerden o kadar çok örneklerle karşılaşıyoruz ki içimiz kararıyor.
Bu KOD bizim alışık olduğumuz bir KOD değil. Dünya değiştikçe KOD değişiyor, buna alışmak mı lazım? Tüm dünyada mı KOD değişiyor sadece bizde mi?

Ama ne diyelim, yine de ümit var olmak lazım.
Sözü yine ana baba duası ile kapatalım:
“İyilere çıksın yolunuz, Allah iyilere denk getirsin”
Kalın sağlıcakla…

09.09.2025
Celal TÜRKER