ANKARA'DA ‘MALATYALI ÂŞIKLAR’ ANLATILDI

OZAN DER Başkanı Kenan Şahbudak'ın açıklaması

Kendisi de Malatyalı (Hekimhan Köylü köyü) olan OZAN DER Başkanı Kenan Şahbudak'ın konuyla ilgili açıklaması şöyle…

"Ozan-Der'de düzenlenen 'Ozanlar Odası' programında her hafta bir ilimizin ozanlarını ve ozanlık geleneğini tanıtıyoruz.

O ilimizin araştırmacı, derlemeci, yazar ve ozanlarının katıldığı etkinliğe gelen konuk sanatçı ve ozanlar yine o ilin ozanlarından eserler çalıp söylüyor. Yapılan tüm programlar kameraya kaydedilerek, Ozan-Der YouTube sayfasında paylaşılıyor. Eğitim, bilgilendirme ve tanıtım amaçlı bu etkinlik, ilgi duyan kişilerce takip ediliyor.

Sunumunu Ozan Emaneti ve Ozan Şahini'nin yaptığı, 30 Ocak 2026 tarihinde yapılan Ozanlar Odası etkinliğinin konusu Malatyalı Ozanlar oldu ve eğitimci, derlemeci, yazar Süleyman Özerol, Malatyalı Ozanlar hakkında bilgilendirme yaptı.

Dr. Hasan Basri Kılıç, Abbas Tatar, Zeynel Sönmez, Abbas Koluaçık, Suna Soysal ve Kenan Şahbudak ise Türküler söyledi.

Malatya'da âşıklık geleneği özellikle Hekimhan ve Arguvan bölgelerinde yaygındır

Süleyman Özerol, halk müziğine ilgisini, ilkokul dördüncü sınıfta bağlama çalmayı nasıl öğrendiğini öyküsüyle dile getirdi. Yatılı okuduğu Akçadağ İlköğretmen Okulu, görev yaptığı Urfa ve Kısas köyü ile Malatya'da görev yaptığı okullarda müziksel çalışmalarından, Malatya'da radyo ve televizyon programcılığından, bu bağlamda âşıklarla ilgili, çalışmaları ve Arguvan Türküleri, Hekimhan Müzik Kültürü gibi yayınlarından söz etti. Üç çocuğundan iki oğlunun da bağlama ile çalıp söylediğini, pek çok kişinin bağlama çalmasına kaynaklık ettiğini, 700 civarında sanatçı yaşamöyküsü derlemesi yaptığını 29 kitap yayınladığını, 90'a yakın kitabı da yayına hazırladığını belirtti.

"Malatya'da âşıklık geleneği özellikle Hekimhan ve Arguvan bölgelerinde yaygındır. Arapgir Kuluncak, Yazıhan, Darende, Akçadağ, Doğanşehir bölgelerinde de âşıklar vardır. Konuşmamda Malatya’daki tüm âşıkları anlatacak değilim; örnekler vereceğim" açıklamasından sonra kısa açıklamalarda bulundu.

Hekimhan'dan Sadık Baba, Esiri Baba özellikle ele alınması gereken aşklardır.

Arguvan'da Derviş Muhammet, Aşıki, Şah Sultan üçlemesi…

Âşık Bektaş Kaymaz, Muharrem Yazıcıoğlu, İbrahim Mamo Temiz (Seyit Meftuni), Âşık Ekberi…

Kuluncak’ta Mustafa Zengin…

Yazıhan'da özellikle Karaca köyünde Âşık Fakiri, Hasan Çağlar… Babası Mehmet daha kucakta iken ailesi Malatya Yazıhan ilçesi Çörmeğe (Bereketli) köyünden Tarsus Yenice’ye göçen Sıtkı Pervane diye de anılan Sıtkı Baba’nın ünlü eseri Ali Ekber çiçek tarafından ‘Haydar Haydar’ adıyla seslendirilmiş olup ünlüdür.

Arapgir'de Fehmi Gür...

Akçadağ’dan Sarız’a gidenler var. Mehmet Ali Erdem, İbrahim Erdem…

Doğanşehir Karaterzi’den Gaziantep yöresine giden Mücrimi…

Hatay'a giden Esrari…

Darende de Ali Gürbüz, Hasan Turan, Âşık Beyani… Ali Gürbüz, 1974 yılında Halk Ozanları Kültür Derneğinin kurucularındandır.

Ağılbaşı (Engizek) kökenli Meluli…

Âşık Yoksuli (Tevabil Temuroğlu) hakkında, "Âşık Yoksuli’yi (1944-1985) ayrı bir dünya gibi düşünüyorum. Arapgir’in bir köyünde doğsa da gezmediği yer yoktu" diyerek hakkında kitap çalışması yaptığını ancak yakınlarının basılmasına razı olmadıklarını açıkladı.

Özerol ayrıca Etek Sarı ve Vahap Alkan hakkında da oldukça açıklamalarda bulundu. Etek Sarı türküsünün özgün söylenişini, Aşık Vahap Alkan'ın söyleyiş biçimiyle sundu.

Zakirlik Geleneği

“Yalnızca Malatya'da değil pek çok bölgede aşklardan bazıları yalnızca çalıp söylerler. Bunlara ‘saz aşığı’ denir. Yani usta malı türküleri, deyişleri çalıp söylerler. Bunlardan cemlerde deyiş, duvazimam ve semah makamlarını çalıp söyleyenlere ‘zakir’ adı verilir. Zakirlerden bazıları aynı zamanda dededir. Cemi yürüten zakirdir. Hem dede hem zakir olanlara ‘dede âşıklar’ da diyebiliriz.”

Zakirlere özellikle kendi yöresinden de örnekler verdi.

İnsansız Köy

Özerol, 31 Ocak 2019 tarihinde aramızdan ayrılan babası Hasan Özerol'un 14 Kasım 2004 tarihinde Ballıkaya'da yazdığı İnsansız Köy şiirini okudu. Köyü Ballıkaya ve yöresinden adı duyulmadık pek çok âşık ve şairi derlediğini ve kitap bütünlüğünde hazırladığını belirtti.

Bu mübarek bayram günü

İnsansız bir köye vardım

Dua edip selam verdim

Penceresi kapısı yok

Düşündüm hayal eyledim

Sordum ve sual eyledim

Kendi kendime söylendim

Hiç birinin tapusu yok

Kimisi genç kimi yaşlı

Kimileri ağırbaşlı

Kimileri sırma saçlı

Kimisinin banisi yok

Bu yerin adı mezarlık

Ölümde olmaz ayrılık

Kimi sarhoş kimi ayık

Hiç birinin sanısı yok

Özerol’um sonu ölüm

Orda yatar emmim dayım

O köy en son benim köyüm

Emir haktan çaresi yok

Hasan Özerol (1934-31 Ocak 2019)

HABER: Süleyman ÖZEROL