Borsa da Elektronik Satış Salonu Hizmete Sokulacak

Toplantıda tarım ekonomisinin mevcut vaziyetini analiz eden Özcan, lisanslı depoculuğun Malatya tarımı için stratejik bir öneme sahip olduğunu belirtti.

Lisanslı depolar sayesinde 20 bin ton ürün devinimi

Malatya’da hizmet vermeye başlayan lisanslı depolar aracılığıyla şu ana kadar yaklaşık 20 bin ton ürün devinin sağlandığını ifade eden Özcan, sistemin piyasada fiyat ve arz dengelerini koruyan kritik bir mekanizma teşkil ettiğini dile getirdi.

12 Nisan tarihinde Türkiye genelinde etkili olan zirai donun, 2025 yılı mahsullerini büyük oranda kaybettirdiğini hatırlatan Özcan, buna karşın 2024 yılı mahsullerinin lisanslı depolarda saklanması sayesinde piyasada büyük bir kriz yaşanmadığını belirtti. Bu durumun, lisanslı depoculuğun kriz dönemlerinde ne kadar hayati olduğunun altını çizdi.

Göreve geldikleri esnada Malatya’nın yıllık ihracat ortalamasının yaklaşık 210 milyon dolar civarında olduğunu aktaran Özcan, yıllara yayılmış ihracat verilerinin dikkatlice analiz edildiğini ifade etti.

1978 yılından itibaren ihracat birim fiyatlarının uzun bir süre 2–2,5 dolar bandında seyrettiğini belirten Özcan, halihazırda ihracat gelirlerinin 400–500 milyon dolar seviyelerine yaklaştığını, ortalama birim fiyatın ise yaklaşık 5 dolar seviyesine çıktığını kaydetti.

2025 yılının olağandışı şartlar nedeniyle farklı bir tablo ortaya çıkardığını ifade eden Özcan, bu yıla dair ihracat verilerinin ise ayrıca değerlendirilip kamuoyuyla paylaşılacağını söyledi.

Basın toplantısında, lisanslı depoculuk sistemiyle entegre edilen elektronik satış salonu projesi de halkın dikkatine sunuldu. Lisanslı depo içerisinde faaliyete geçirilen ve yaklaşık 30 masadan oluşan salonun, üretici ile ihracatçıyı doğrudan ve şeffaf bir platformda buluşturacağını ifade eden Özcan, sistemin işleyişine dair detayları paylaştı.

Özcan, üreticinin hasadını tamamladıktan sonra ürününü ister lisanslı depoya koyarak ister doğrudan satışa çıkararak borsaya başvurabileceğini, bu sürecin borsa altında şeffaf bir şekilde yürütüleceğini söyledi.

Satışa sunulan ürünlerin öncelikle sınıflandırıcı laboratuvarda değerlendirildiğini belirten Özcan, burada yapılan kalite analizleri neticesinde ürün için kapsamlı bir ürün karnesi oluşturulduğunu aktardı.

Belirlenen numune miktarının yürüyen bant sistemiyle satış salonuna taşındığını ifade eden Özcan, cam bölme arkasındaki ihracatçıların ürünü eş zamanlı inceleyerek fiyat verdiğini, en iyi fiyat oluşana dek sürecin devam ettiğini ve üreticinin onayıyla satışın hemen gerçekleştirildiğini söyledi.

Satış sürecinde Takasbank’ın devreye girdiğini vurgulayan Özcan, ihracatçı firmanın ödeme yeterliliğinin sistem üzerinden kontrol edildiğini, böylece hem üreticinin alacağını garanti altına alındığını hem de ürünün en iyi fiyattan satılmasının sağlandığını ifade etti.

Bu modelle üreticinin tek bir merkezde satış yapmasını ve tüm süreci dijital ekranlar üzerinden takip etmesini mümkün kıldığını söyleyen Özcan, ihracatçıların birbirlerinin fiyatlarını görmemesiyle rekabetin daha sağlıklı bir zeminde gerçekleşeceğini belirtti.

Kurulan sistemin, Hollanda’da kesme çiçek satışlarında uygulanan mezat modeline benzer bir altyapıda tasarlandığını belirten Özcan, bu uygulamanın tarımsal ürünlerde fiyat istikrarını artıracağını ve piyasaya disiplin kazandıracağını dile getirdi.

Elektronik satış salonunun 2025 yılında kullanıma sunulmasının planlandığını ancak zirai don ve yaşanan önemli ürün kaybı nedeniyle sürecin ertelendiğini kaydeden Özcan, 2026 yılında iyi bir mahsul elde edilmesi halinde sistemin tam kapasiteyle uygulanmasının hedeflendiğini ifade etti.

Özcan, elektronik satış salonu modelinin Malatya tarım ekonomisine ve ihracatına uzun vadede güçlü katkılar sağlayacağını sözlerine ekledi.

Haber:Sonsöz Gazetesi-Habibe Culum